Advocaten zijn cool, rechtsbijstandverleners geitenwollensokken-types

Over het verschil tussen advocaten en rechtsbijstandverleners...

Advocaten zijn flitsende, hardwerkende figuren. Ze zitten strak in het pak, doen spannende dingen en vangen daar ook nog eens veel geld voor. Rechtsbijstandverleners zijn suffige, idealistische, harde werkers met enigszins ongewassen en achtergebleven cliënten. Dat is het beeld dat leeft onder rechtenstudenten en beginnende advocaten, concludeert Drs. Paul van Hooft in zijn onlangs verschenen rapport 'Ik wil advocaat worden.'

Opzienbarend
Toch zijn commerciële advocaten blijkbaar minder tevreden met hun werk dan advocaten die toevoegingswerk doen. Advocaten uit de eerste groep zijn er minder van overtuigd dat ze over vijf jaar nog steeds het beroep van advocaat uitoefenen. De combinatie van deze twee conclusies is opzienbarend, vindt Van Hooft. Hij voerde zijn onderzoek uit in opdracht van de Orde en de Raden van de Rechtsbijstand, omdat zij zicht willen krijgen op de verwachte toestroom van pas afgestudeerden in de advocatuur. Het onderzoek richt zich op de keuzemotieven van rechtenstudenten en hun beeldvorming van de advocatuur in het algemeen, en de gesubsidieerde rechtshulp in het bijzonder. Van Hooft ondervroeg onder meer studenten van negen rechtsfaculteiten, tussen 2000 en april 2005 beëdigde advocaten en advocaat-stagiairs. Van Hooft: "Nog een belangrijke uitkomst van het rapport is dat een aanzienlijke groep studenten tegenwoordig afziet van de advocatuur in het algemeen. Niet alleen de gesubsidieerde rechtsbijstand heeft een relatief slecht imago, hetzelfde geldt voor de grote advocatenkantoren. Het percentage rechtenstudenten neemt dan ook af ten opzichte van andere studies."

Tevredenheid
Rechtshulpverleners zijn volgens Van Hooft geen 'morele kruisridders' of 'geitenwollensokkentypes' uit de jaren zeventig, zoals een door hem ondervraagde student hen typeerde. Het onderscheid tussen particuliere rechtshulpverleners en advocaten die voor ondernemingen werken, zit hem vooral in het zakelijke versus het persoonlijke. Particuliere rechtshulpadvocaten worden vooral gemotiveerd door het leveren van een maatschappelijke bijdrage en het persoonlijke contact met hun cliënten. Commerciële advocaten hechten meer waarde aan'spanning en dynamiek' en 'financiële beloning.' In tegenstelling tot het beeld dat leeft onder studenten, beoordelen beginnende advocaten hun werk in de gesubsidieerde rechtshulp positiever als het gaat om mogelijkheden tot eigen verantwoordelijkheid, persoonlijk contact met hun cliënt en de mogelijkheid om zelf in de rechtbank te pleiten. De twee groepen vertonen op één punt een belangrijke overeenkomst; ze worden bovenal gemotiveerd door 'het oplossen van juridische vraagstukken op zich.

Negatief beeld
Hoewel een negatief beeld bestaat van de gesubsidieerde rechtshulp, neemt het aantal gesubsidieerde rechtsbijstandverleners volgens de Monitor Rechtsbijstand momenteel licht toe. Toen Van Hooft begin vorig jaar zijn onderzoek startte, dreigde er nog een tekort aan particuliere rechtsbijstandverleners. Toen steeg het aantal toevoegingen, terwijl het aanbod van rechtsbijstandverleners juist afnam. Dat was voor de Orde en de raden aanleiding om het onderzoek te laten uitvoeren. Hoewel de eminentie van het onderzoek inmiddels is afgenomen, zijn de uitkomsten volgens Van Hooft 'van belang.'

Voorlichting
De zichtbaarheid van de gesubsidieerde rechtshulp moet worden verbeterd, zegt Van Hooft. Voorlichters moeten de doelgroep wijzen op de positieve aspecten van deze vorm van rechtshulp, bijvoorbeeld op beurzen. "Op banenbeurzen zie je nu alleen de megakantoren, waar tweehonderd advocaten werken - terwijl de meerderheid van de advocatenkantoren minder dan tien advocaten in dienst heeft. Veel studenten vinden daardoor niet wat ze zoeken."

    | Mail de redactie | Print